حافـــــــــــظانه

بامدّعی مگوئید اســــرار عشق ومستی

صوفی بیاکه آینه صافیست جام را

یکشنبه 26 مهر 1394



صوفی بیاکه آینه صافیست جام را
تا بنگری  صفای ِ می ِ لَعل فام را

حافظ که همواره ریاکاری ونیرنگ بازیِ شیخ وصوفی وزاهدِ رابرمَلا ساخته وبا سلاح شراب و نظربازی ورندی با آنها مبارزه می کند دراینجانیزبه همان شیوه به طنز وطعنه ازصوفی دعوت کرده تا بیاید وصافی ِ جام شراب رابنگرد تاشایدنسبت به صاف ویکرنگ بودن ترغیب وتشویق گردد......


صوفی: پشمینه پوشی که ادّعای پرهیزگاری وتقوا دارد ولی کارهایش به ریا ونیرنگ آلوده است.
آینه صافیست جام را: یعنی جام شراب مثل آئینه ی صاف است.(شرابی که درجام است رسیده وناب وخالص است)
لعل فام: سرخ رنگ
معنی بیت: صوفی بیا که شرابی که دردرون جام است همانندِ آیینه صاف وبی غل وغش است.(ای صوفی دَغل کار،توکه همیشه به فریبکاری مشغولی وقلب ودلی ناصاف داری) بیاوصفای مِی خوشرنگ راببین وبنوش شاید اثری درتوداشته باشد وتحوّلی پیداکنی. بیا اندکی شراب صافِ انگوری بنوش،کسی چه می داند؟ شاید به حقیقت ِ مستی وراستی پی بُردی واز اینطریق به شراب معرفت ودانایی نیزرهنمون گردی!
 ببین درآینه ی جام، نقش بندیِ غیب
که کس بیادنداردچنین عجب زمنی


راز درون پرده زرندان مست پُرس
کاین حال نیست زاهدعالیمقام را 
راز درون پرده: اسرارزندگانی که برهمگان پوشیده است وکسی نمی داند که ازکجا آمده ،برای چه آمده وبه کجاخواهدرفت.امّا دراینجا منظوراز(راز درون پرده) ، رابطه ی عاشق ومعشوق است. عاشقان(رندان) معشوق(خالق هستی)
 درنظرگاهِ حافظ رندان سرمست، به برکت صفای دل وجان، که ازشراب ِنابِ رندی به دست آورده اند به بخشی هرچندناچیز ازاین اسرارواقف هستند.
حافظ به طنز وطعنه وتمسخر،زاهد  را "زاهدعالی مقام" و شیخ را"شیخ پاکدامن" می نامد.! ازنظراو این قشرِ خشکه مغزوخودبین، دون پایه ترین وناپاک ترین افراد جامعه هستند. چنانکه دراصطلاح عامیانه نیزچنین است مثلاً به شخصی که بی ادب وبی شخصیّت است ازروی تمسخر می گویند آقای بسیارباشخصیّت! 
معنی بیت:چندوچون عاشقی را از رندان مست بپرس که به برکت شرابِ ناب معرفت، به راستی وپاکی رسیده اند ؛ چراکه زاهدان ِ  به ظاهر پاکدامن وعالی مقام ،چنین احوالاتی راتجربه نکرده وازاسرار بی خبرهستند. ریاکاری وفریب کاری چشم وگوش آنهارابسته وآنها همچون کوران وکرانی هستند که از حقیقتِ زندگی وعشق ورندی هیچ ندیده ونمی شنوند.
ملامتگوچه دریابد میانِ عاشق ومعشوق؟
نبیندچشم نابینا خصوص اسرارپنهانی !


عنقا شکار کس نشود دام باز چین
کانجاهمیشه بادبه دست است دام را

عنقا: مرغ افسانه ای، سیمرغ ، دراینجا منظور شاعر،معشوقِ اَزلیست که برای صوفیان وزاهدان ِ دغل کار دست نیافتنیست.
دام بازچین: دامی را که گسترده ای جمع کن، بیهوده تلاش نکن
باد به دست است دام را: جزباد چیزی دردام نمی افتد!
معنی بیت:
خطاب به صوفیست. ای صوفی فریبکار، با این ریاکاری وتظاهر، قصدِ جلبِ توّجه ِ معشوق راداری توباحیله گری می خواهی سیمرغ شکارکنی!؟ شاید باتزویروتظاهرتوانسته باشی خلق رافریب دهی امّا هرگزنخواهی توانست خالق رابفریبی! تونادان وجاهل هستی دامی را که برای به دام انداختن اوگسترده ای جمع آوری کن که کاری بس بیهوده است. سرانجام خواهی دید که جزباد هیچ چیز دردام تونیافتاده است.!
صوفی نهاددام وسرحُقّه بازکرد
بنیادِمَکربافلکِ حُقّه بازکرد!


دربزم دوریک دوقدح درکش وبرو
یعنی طمع مدار وصال ِ دوام را
بزم : محفل عیش ونوش ودورهمی
دَور:زمانه، نوبت،دایره وارنشستن و دست به دست سپردن ِ جام های باده در میهمانیهای دورهمی؛ کنایه اززندگانیست ازآن رو که هرکسی چندروزه فرصتی بدست می آورد وسپس همه چیزتمام می گردد به مانندِ محفل های عیش و عشرت، گذرا وناپایداراست،
طمع مَدار: توقّع  وانتظارنداشته باش
وصال دوام : وصلتی که همیشگی وپایدار باشد، دوام داشته باشد.
معنی بیت: 
درمحافل ومجالس ِ  عیش وعشرت، به یکی دو پیاله قانع باش واوقات رابارضایتمندی و شادمانی سپری کن. توقّع بیشتر خون به دلت می کند ومانع ازاین می شود که توشادباشی. دراین جهان هیچ چیزپایدار ودایمی نیست،  سراسر زندگانی به اندازه ی یک دو قدح شراب نوشیست. انتظارجاودانگی نداشته باش.هجران یک روی سکّه ی زندگی ووصال روی دیگرآن است باید هردوراباهم پذیرفت.
ای حافظ اَروصال میسّرشدی مدام
جمشیدنیزدورنماندی زتختِ خویش


ای دل شباب رفت ونچیدی گلی زعیش
پیرانه سر مکن  هنری  ننگ و نام را
شباب: جوانی
نچیدی گلی زعیش: خوشی نکردی ونتوانستی به عشرت بپردازی
مکن هنری: هنرنمایی مکن
ننگ ونام: آوازه وشهرت، دراینجا "ننگ"  رساننده ی این مطلب هست که جوانی را برباد داده ای وجزننگ حاصلی بدست نیاورده ای و"نام" رساننده ی این مطلب است که به دوران پیری رسیده وبرای خود آبرویی دست وپاکرده ای.
خطاب به دل خویش می فرماید:
 ای دل دوران جوانی تمام گشت و دوران پیری وکهنسالی فرارسید. حال که نتوانستی دردوران بانشاطِ جوانی، گل ِ عیشی بچینی وروزگاربه عشرت بگذرانی، دیگرنیازی نیست دردوران پیری خودرابه آب وآتش بزنی که هیچ حاصلی نخواهد داشت. بنابراین پیرانه سر دست به هنرنمایی نزن وخودرا بی آبرو وبی اعتبارمکن. هرچه بود گذشت! به همین وضع قانع باش، هرکاری کنی جوانی برنخواهدگشت وفقط شرمندگی برای توباقی خواهدماند.! 
نشاط وعیش وجوانی چوگل غنیمت دان
که حافظا نبُوَد بررسول غیر ِ بَلاغ


درعیش ِنقد کوش که چون آبخورنماند
آدم  بِهِشت  روضه ی دارالسّلام را
عیش ِ نقد: خوشی های همین دنیا
 آبخور: محل آب خوردن، نَهری که ازآن آب بردارند. بهره، قسمت، نصیب.
بِهِشت: ازدست داد
روضه ی داراسّلام: بهشت
معنی بیت: درهمین دنیا سعی کن که از خوشی های زندگی بهرمندشوی،دَم راغنیمت دان وهمین نقد رمحکم بگیر ودل به نسیه ( وعده ی فردای زاهد) مَبند.زیراکه همان بهشتی راکه زاهد وعده می دهد پدرمان (آدم) به دوگندم فروخته وازدست داده است. 
چمن حکایتِ اردیبهشت می گوید
نه عاقل است که نسیه خرید ونقد بِهِشت
 

مارابرآستان توبس حق خدمت است
ای خواجه باز بین  به ترحّم غلام را
 خطاب به محبوب یاممدوح موردِ نظرحافظ است. چون نامی برده نشده قطعاً نمی توان دراین مورد نظرداد که منظورشاعر چه کسیست. امّا معمولاً حافظ باشاه شجاع بااین لحن صحبت می کند،چراکه با اویک رابطه ی عاطفیِ عمیقی داشته وروابط آنها دارای فرازوفرودی بوده است.
ای محبوب:
ما بردرگاهِ خانه ی  توخدمت بسیارکرده ایم و ازاین منظرحقوقی داریم؛ ای محبوب عزیز درحقّ غلام خویش نامهربانی مکن، تجدیدنظرکن واین بارازرویِ ترحّم نگاه کن ومرامورد لطف وکرم خویش قرارده.
جبین وچهره ی حافظ خداجدامکناد
زخاک بارگهِ کبریای شاه شجاع


حافظ مُریدِ جام مِی است ای صبا برو
وز بنده بندگی  برسان  شیخ جام را
بعضی ازشارحان محترم درمورد "شیخ جام" داستانهای زیادی ساخته وپرداخته کرده و اشخاص زیادی را به عنوان شیخ جام معرّفی کرده وچنین متصوّرشده اند که منظور حافظ فلان شیخ ابن فلان معروف به فلان.....بوده ، درحالی که مثل آفتاب روشن است که حافظ هرگز مُرشدِ مشخصّی غیرازپیرمُغان نداشته ودراینجا منظور حافظ از"شیخ ِ جام" طعنه زدن به شیخ وزاهد وعابد است وبه طنز ومزاح،جام باده را "شیخ جام" لقب داده است. ازآنجا که زاهدان وعابدان برای خود عناوینی مانندِ شیخ وحضرت وووو انتخاب می کنند حافظ نیز برای جام باده واژه ی شیخ را اختصاص داده تابه طنز وطعنه واژه ی شیخ را ازانحصار زاهد وعابد خارج سازد.دلیل این ادّعا مصرع اوّل همین بیت است که حافظ به روشنی وبی هیچ ایهام وابهامی فریاد می زند: حافظ مُریدِ جام می است نه شیخ فلان ابن فلان!......امّا این آقایان ادیب و دانشمند! باآسمان وریسمان به هم بافتن سعی دارند از زوایای تاریک تاریخ شخصی پیداکنند وبا استدلالهای من درآوردی! ثابت کنند که منظور حافظ فلان شیخ بوده  که به شیخ جام معرف بوده است! که اگراین موضوع حقیقت داشت و بر فرض محال حافظ مریدِ شخص مشخصّی بوده، قطعاً دردیگرغزلیّات نیز نامی ازمرادِ خویش به میان می آورد وهمچون پیرمغان بارها وبارها ازاوبه تمجید وتعریف می نمود!
 به جرات می توان گفت که حافظ درغزلی نبوده که ازشراب وجام وقدح سخن به میان نیاورده باشد! اوبه جام شراب ارادتی تمام نشدنی دارد ودرهرغزل به مقتضای موضوع ،با عناوین خاصی ازجام وپیاله یاد می کند.جام شراب درنظرگاهِ حافظ شخصّیتِ زنده وحتّا انسانی دارد.! جام شراب حافظ گاهی نورآگاهی ومعرفت می پراکند، به فیض می رساند، رموزی دردل خود دارد،گاهی می خندد، گاهی همچون آینه صاف است تاصوفی صورتِ ناصاف خودرا درآن ببیند،گاهی همچون آئینه ی سکندر،حقایق پوشیده ی تاریخ را منعکس می کند، گاهی سرشارازشرابِ غرور است وگاهی خون دل، گاه عکس یارراانعکاس می دهد وگاه.......
بنابراین حافظ دراینجا بدان منظور که تکلیف خودرابرای همیشه، باشیخ وزاهد یکسره کرده باشد دادِسخن سرمی دهد که:
 ای باد صبا به همه این پیام رابرسان تاهمه بدانند وآگاه باشند که حافظ مُرید وشیفته ی جام باده هست،برو ومراتبِ بندگی ِ مرا به شیخ جام برسان.
من نخواهم کرد ترکِ لعل یار وجام مِی
زاهدان معذورداریدم که اینم مذهب است


cialisbuys.com
سه شنبه 27 شهریور 1397 05:32 ب.ظ

Information clearly utilized!.
buy cialis price cialis best when can i take another cialis cialis generico cialis 100mg suppliers buy cialis online cheapest where cheapest cialis cialis tadalafil acheter cialis meilleur pri estudios de cialis genricos
http://viagrayosale.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 06:23 ق.ظ

Useful forum posts. Thank you!
buy name brand cialis on line cialis generico postepay cialis kaufen bankberweisung cialis qualitat prescription doctor cialis effetti del cialis try it no rx cialis purchasing cialis on the internet callus we like it safe cheap cialis
canada online pharmacy
سه شنبه 13 شهریور 1397 10:10 ب.ظ

Cheers! Fantastic information!
are canadian online pharmacies safe trust pharmacy canada trust pharmacy canadian canadian medications list canadian rxlist canada medication pharmacy drugs for sale online legitimate canadian mail order pharmacies drugs for sale deep web canada online pharmacies for men
http://canadianpharmacyies.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 05:27 ق.ظ

You definitely made your point!
viagra from usa pharmacy order viagra buy price viagra buy tadalafil how can i order viagra online how can you buy viagra online best place to buy generic viagra cheapest generic viagra uk viagra no pres buy viagra tablets online
Cialis online
دوشنبه 12 شهریور 1397 09:39 ب.ظ

You actually expressed this adequately.
click here cialis daily uk cialis arginine interactio cost of cialis cvs cialis sicuro in linea cialis cost cialis side effects cialis for sale cialis 20mg prix en pharmacie click here take cialis i recommend cialis generico
cialissy.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 03:34 ق.ظ

With thanks, Loads of stuff.

generic cialis at walmart cialis bula cialis kaufen 40 mg cialis what if i take generic cialis tadalafil cost of cialis cvs buying cialis in colombia cialis professional from usa cialis 10mg prix pharmaci rx cialis para comprar
cialisvonline.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 01:56 ب.ظ

You said it nicely..
cialis price thailand generic cialis 20mg uk comprar cialis 10 espa241a generico cialis mexico cialis generic cialis vs viagra acquistare cialis internet generic cialis review uk cialis coupons printable cialis name brand cheap
viagra prices
سه شنبه 23 مرداد 1397 04:01 ق.ظ

Valuable knowledge. Appreciate it.
order sildenafil buy cheap viagra pills online cheap levitra where to buy viagra from how to buy real viagra online viagra where to buy safest place to buy viagra canadian pharmacy viagra tablets buy online where to purchase viagra
Generic cialis
دوشنبه 7 خرداد 1397 04:28 ق.ظ

Fantastic forum posts. Thank you.
cialis vs viagra no prescription cialis cheap look here cialis cheap canada cialis savings card buy cialis cialis dosage recommendations recommended site cialis kanada buy brand cialis cheap we choice cialis pfizer india purchase once a day cialis
Generic cialis
جمعه 7 اردیبهشت 1397 08:27 ب.ظ

Tips certainly taken!.
enter site 20 mg cialis cost no prescription cialis cheap we like it safe cheap cialis cialis for sale in europa interactions for cialis cialis rezeptfrei buy cialis sample pack only now cialis for sale in us cialis uk next day cialis free trial
Viagra generico online
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 07:54 ق.ظ

You reported this well!
cheapest place to buy viagra buy viagra online forum where to order viagra buy canada viagra viagra online rx where can i buy generic viagra rx online viagra buy viagra in store do you need a prescription to buy viagra buy viagra online using paypal
Cialis 20 mg
جمعه 17 فروردین 1397 11:35 ب.ظ

Fine posts. Regards!
acheter cialis meilleur pri cialis 20 mg generic cialis levitra cialis venta a domicilio buy cialis online cialis 5 mg cialis manufacturer coupon cialis generico cialis vs viagra can i take cialis and ecstasy
Online cialis
دوشنبه 28 اسفند 1396 03:12 ق.ظ

Really lots of superb advice!
deutschland cialis online cialis price in bangalore tesco price cialis interactions for cialis online cialis cialis uk next day link for you cialis price generic cialis review uk cialis super kamagra ou acheter du cialis pas cher
شایسته
دوشنبه 15 آبان 1396 12:16 ب.ظ
عزیزم می دونی چرا بازدید وبلاگت کمه ؟
میخوای بازدیدت رو زیاد کنی؟
یه راه آسون و بدون هزینه واست دارم.
تبادل لینک کن
با وبلاگ من ( چون مخصوص تبادل لینک و افزایش بازدیده )
پاسخ رضا ساقی : من شمارا لینک کردم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


فهرست وبلاگ
پیوندهای روزانه
نویسندگان
پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها
اَبر برچسبها
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو