حافـــــــــــظانه

بامدّعی مگوئید اســــرار عشق ومستی

ابــر آذاری بــر آمــد ، باد نـــوروزی وزیـــد

یکشنبه 16 اردیبهشت 1397

                                  

ابــر آذاری  بــر آمــد ،  باد  نوروزی  وزید

وجهِ مِی میخواهم ومطرب‌،که میگویدرسید؟

 آذار : ماه ششم از ماههای رومیست بعبارتی 9 روزآزار در اسفند و 21 روزش در فروردین است.  اکثر ابیات این غزل مزین به آرایه ی"حُسن طلب" می باشد. مفهوم"حسن طلب" آن است که شاعر به زیبایی و رندی با زبانی شیرین ولطیف درخواست وتقاضای خودرا مطرح سازد.....

درقدیم چنین معمول بوده که درمساجد ومکانهای جمعی،یک نفربعنوان جارچی درخواست ها وتقاضاهای تهیدستان وفقرا را باصدای بلند مطرح می نمود واز میان حاضرین کسانی که نیکوکار وگشاده دست بودند بمنظورکمک به صاحبان درخواست های مطرح شده اعلام آمادگی می کردندوهمان شخص جارچی اعلام می نمود:"رسید" وبدینوسیله همگان متوجه می شدند که مشکل آن نیازمند برطرف گردید .به همین ترتیب درخواست های بعدی قرائت واقدام لازم معمول می شد.حضرت حافظ نیزبا رندی وزیرکی ضمن فضاسازی وبه تصویرکشیدن چنین مجلسی ،با اعلام خبرفرارسیدن موسم بهاری وبیان نیازمندی وتهیدستیِ خویش، قصددارد موردنیکوکاران قرارگرفته وباحمایت یکی ازآنها هزینه ی عیش ونوش خودراتهیه نماید..جالب اینجاست که اینباردرخواست کمک، نه ازجانب فقیری جهت رفع  درماندگی،بلکه ازجانب کسی مطرح می شود که قصدعیش ونوش وعشرت دارد؟تادر هنگامه ی شادیخواری و خوش باشی وخوشدلی ، بی نصیب نماند.

 "من نیاز به هزینه‌ی تهیه ی شراب و دستمزد مطرب دارم ، چه کسی می‌گوید که این هزینه رسید.؟"

روشن است که چنین درخواست های طنزآمیز ولطیف،معمولاًبی پاسخ نمانده و ازسوی نیکوکاران خوش ذوق برآورده می گردد.این نکته ی رندانه ازاثرات آرایه ی"حسن طلب" می باشد که شاعربخوبی دراکثر بیت های این غزل لحاظ نموده است.

 

شـــاهدان در جلــوه و من شــرمسار کیـــسه‌ام

بارعشق و مفلسی صعب است و می‌باید کشید

درادامه ی همان تقاضای بیت بالا:

دلبران زیباروی درحال خودنمایی وجلوه گری هستند من که تهیدستم وکیسه ام خالیست،ناگزیرم شرمساری بکشم .عاشقی وعیش ونوش با کیسه ی خالی، میسرنبوده ومن باید این وضعیت سخت وآزارنده را تحمل کنم. زیرا عشق ورزی بادلبران حسن فروش هزینه ی زیادی دارد، زر و سیم وتوان مالی می‌خواهد.

(مقصود شاعر ازاین نوع "عاشقی" عرفانی نبوده وعشق ورزی زمینی می باشد.باید دانست که تعداداندکی ازابیات وغزلهای آنحضرت، پیرامون عشق زمینی وبسیاری دیگر پیرامون عشق آسمانی وعرفانی سروده شده است.عشق های زمینی نیز ازمواهب الهی بوده و درحکم پلی هستندکه آدمی رادرصورت دارا بودن شایستگی های لازم به عشق های آسمانی رهنمون می سازند.)

 

قحط جود است آبـروی خود نمی‌باید فروخت

باده و گل از بهای خرقه می‌باید خــریـد

 مناعت طبع حافظ که یکی ازویژگی های خاص اوست دراینجا نیز کاملاًمحسوس ونمایان شده وبه محض اینکه شاعراحساس می کند باطرح این درخواست ممکن است آبرویش به خطرافتد خطاب به خود می فرماید:

دراین دوران که  قحطی ِجوانمردی و کمبودِ بخشش است ،نباید به خاطر تنگدستی آبروی خود را فروخت ، بهتر این است که با فروش خرقه وتن پوش خود، شراب و گل تهیه کرد ه وبه عیش وطرب بپردازم.

دراینجا دونکته ی حکمت آمیز نهفته است:نخست اینکه نباید به به بهای ازدست رفتن آبرو به عیش وخوشدلی پرداخت. دوم اینکه نباید به بهانه ی تهیدستی ازخوشگذرانی وعشرت غافل ماند. درهمین رابطه درجای دیگر می فرماید : «هنگام تنگدستی در عیش کوش و مستی  /  کاین کیمیای هستی قارون کند گدا را»

 

گوئـیـا خواهد گشود از دولتم کاری که دوش

من همی کردم دعا و صبح صادق می‌دمـیـد

دراین بیت آرز وانتظار دارد که مشکل تهیدستی، ازطرف بخت واقبالِ نیکی که دارد مرتفع گردد وترجیح می دهد دعایی که جهت رفع مشکل تهیدستی ،هنگام سپیده دم کرده است مورداجابت قرارگیردتازیربارمنت کسی نباشد.

" می دمید " ایهام دارد:1-طلوع می کرد 2- فوت می کرد.یعنی من دعا می کردم وسپیده ی سحر(طلوع _ فوت ) می کرد.هنوزهم رسم است که موقع خواندن دعا فوت می کنند وآمین می‌گویند.

 

با لبـیّ و صدهزاران خنده  آمد گل به باغ

از کریمی گوئیا در گوشه‌ای بـویی شنید

این بیت مزین به آرایه ی " آرایه حسّ آمیزی" است .

تمام بیت های غزل درامتدادیکدیگر ودارای انسجام معناست.شاه بیت غزل "ابرآزاری برآمد بادنوروزی وزید....." یادآورفرارسیدن موسم بهار وهنگامه ی عیش وعشرت وشادمانیست .

حافظ فراترازدرک آدمی،ازشکوفندگی ِگل را نه تنها معنای ِصرفِ "خنده " بلکه مفهومِ عمیقِ شادکامی را استخراج می کند.شادکامی وشادمانیی که حاصل ازدریافت اخبار خوب وخوش ازجوانمردی بزرگوار وبخشنده است.گل ازآن جهت شادوخندانست که مثل این است که درگوشه کناری، ازکریمی سخاوتمند چیزهایی شنیده است.قبلاٌگفتیم که عارفانی مثل حافظ، پدیده های لطیفی مانندگل وامثال آن را نشانه ،امضاویا نمونه ای ازخط زیبای آفریدگارزیبائیها تلقی می کنند.دراین بیت نیزدقیقاً همین برداشت حاصل شده است.گل ازدهان بخشنده ای بی بدیل چیزهایی شنیده که چنین بالنده وشکوفا وباصدهزارخنده به باغ آمده است.گل باخنده های پیاپی وعطروبوی دل انگیزش به ما این پیام رامی رساند که آفریدگارجهان بصورت مطلق شادمان وشادکام است وهمه چیزبرمدارشادی وعشرت وشور ونشاط وشادکامیست.درمکتب ومذهبی که حضرت حافظ پیغامبرآنست،صراط مستقیم چیزی جزعشق ورزی،شادی ونشاط وشکوفایی وبالندگی نیست وهیچ گناهی جزمردم آزاری وجودندارد.

مباش درپی آزاروهرچه خواهی کن

 که درطریقت ماغیرازاین گناهی نیست.


 

دامنی گر چاک شد در عالم رندی چه باک ؟!

جامه‌ای در نـیـکـنامی نیز می‌باید دریــد.

"جامه دریدن" معناهای متفاوتی دارد : 1- گاه ازروی ناراحتی وخشم:چاک خواهم زدن این دلق ریایی چه کنم؟ /روح راصحبت ناجنس عذابیست الیم 2- گاه از روی شادی واشتیاق :چوغنچه بالب خندان بیادمجلس شاه / پیاله گیرم وازشوق جامه پاره کنم. 3- گاه از رشک وحسد: خورشیدخاوری کندازرشک جامه چاک/ گرماه مهرپرورمن درقبارود.4-گاه ازروی حسن فروشی وجلوه گری:فدای پیرهن چاک ماهرویان باد/هزارجامه ی تقوا وخرقه ی پرهیز 5- گاه برای ترک بدنامی خرقه‌ی گناه یا شراب‌آلود را پاره می‌کرده‌اند: همچوحافظ به خرابات روم جامه قبا بوکه دربرکشدآن دلبرنوخاسته ام .

6-  گاهی هم در برابر نیکان برای حُسن شهرت این کار را می‌کرده‌اند : مگر نسیم خطت صبح در چمن بگذشت که گل به بوی تو برتن چوصبح جامه درید.وگاه درمواردی دیگر....امامنظورحافظ ازبکار بردن عبارتِ "جامه دریدن "( تجربه اندوختن)  است .زندگی ازنظرگاه حافظ تجربه کردنِ نیکی ها وبدی ها ونهایتاً شناخت وانتخاب صراط مستقیم است.

درخلوص منت ارهست شکی تجربه کن

 کس عیار زرخالص نشناسدچومحک.

 خوش بود گرمحک تجربه آید به میان ت

اسیه روی شودهرکه دراوغش باشد.

رنداگرچه دردیوان خواجه همواره به معناهایی همچون: وارستگی، جوانمردی، زیرکی، دارای باطنی پاک ،آگاه ومفاهیم ارزشمند می باشدلیکن درپاره ای موارد ازجمله درهمین بیت دارای بارمعنایی منفی دارد.معنی بیت:

اگر زمانی به سبب ارتکابِ رفتارهای زشت درعالم رندی ،دامنی چاک شد هیچ باکی نیست وهیچ اشکالی نداردونباید ناامید شد.چراکه  درمسلک ومکتب حافظ برخلاف دیگرمذاهب، این امکان میسراست که می توان بلافاصله به محض پی بردن به زشتی ِکردارخود، بجای احساس یأس وناامیدی ،جامه ای نیزدرنیکنامی پاره کردورفتارهای زشت را درآنِ واحد جبران نمود.تجربه ی کردارهای ِدرست ونادرست وانتخاب آگاهانه ی صراط مستقیم همان زندگانی حافظانه ایست که انسان رابه نجات ورستگاری رهنمون می سازد.

گناه اگرچه نبود اختیارما حافظ

تودرطریق ادب باش وگوگناه من است.

کمال سرمحبت ببین نه نقص گناه 

که هرکه بی هنرافتدنظربه عیب کند.

 

این لطایف کز لب لعل تـو من گفتم ، که گفت ؟!

وین تطاول کز سر زلف تـو من دیـدم ، که دیــد ؟!

شاعردراین بیت به منظورجلب نظرمعشوق ومحبوب خویش، بارندی سخنان خودرابه گلایه آمیخته وخطاب به معشوق خویش می فرماید:

این همه نکته ها ی لطیف وتعریفهایی که من از لب لعل تو گفتم چه کسی گفته است؟ و چه کسی این همه جورو بیداد که من از سر زلف تو کشیدم  کشیده و دیده  است؟ هیچکسی این جفاهایی که من از گیسوی تو کشیده‌ام نکشیده است .

  

عدل سلطان گـر نـپـرسد حال مظلومان عشق

گوشه گیـران را ز آسایش طمـع بایـد بـُریــد

چنانچه سلطان (پادشه،معشوق ویا محبوب، دوست)به شیوه ی عدل ودادگستری؛ ازاحوالات عاشقانِ مظلوم پرس وجویی نکند وآنهارا موردلطف خویش قرارندهد، روشن است که این مظلومانِ بی کس وگوشه گیر،هرگز روی آسایش وآرامش نخواهند دید.چراکه غیر ازدوست ومعشوق چه کسی می توانداز آنهادلجویی کرده وآرامشان کند. اگر عدالت شهریارِمُلک عشق ،شامل حال عاشقانِ ستمدیده نشود ازاین به بعد گوشه نشینان :(عاشقان و عارفان) رنگ آسایش نخواهند دید .

جالب اینجاست که حافظ هرگاه زبان به گلایه ازمعشوق می گشاید همیشه ادب ومتانت دررفتاروگفتار راملاحظه کرده وهرگزازچارچوب عاشقی پابیرون نمی گذارد.

گرچه ازکبرسخن بامن درویش نگفت

 جان فدای شکرین پسته ی خاموشش باد


 

تـیـر عاشق کش ندانم بر دل حـافــظ که زد ؟!

این قـدر دانـم که از شعر تـرش خون می‌چکـید

نمی‌دانم این تیر عاشق کش راچه کسی به طرف حافظ پرتاب کرد؟ آیا ازطرف رقیبان ومراقبین معشوق بود؟ یاازسویِ چه کسی نمی دانم؟ همین قـدر می دانم که حافظ زخمیست واز شعر نغز و لطیفش خون می‌چکید . ملاحظه می شودکه حافظ هرگزبه مقام معشوق جسارت نکرده وانگشت اتهام را بسوی دوست نشانه نمی گیرد.گرچه هم حافظ وهم خوانندگان این بیت متوجه می شوندکه حافظ تیرخورده ی چه کسی است.حتی اگرحافظ ازدست آشنایان ره عشق زخمها بخورد به احترامِ دوست ومقام عشق آن راباافتخارتحمل کرده وشکایتی نخواهد داشت.

آشنایان ره عشق گرم خون بخورند

 ناکسم بهرشکایت سوی بیگانه روم.


http://cialisvipsale.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 06:18 ق.ظ

Terrific material. Regards.
click here to buy cialis cost of cialis per pill cialis kaufen cialis pas cher paris cialis en 24 hora viagra vs cialis generic cialis with dapoxetine calis free generic cialis click here to buy cialis
http://eddrugsgeneric.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 01:03 ب.ظ

Thanks a lot. Good stuff!
cialis savings card link for you cialis price cialis prezzo di mercato cialis prices buying brand cialis online il cialis quanto costa cialis sale online online prescriptions cialis achat cialis en itali canadian cialis
cialisvipsale.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 08:45 ب.ظ

Thanks a lot! Terrific stuff.
the best site cialis tablets bulk cialis how do cialis pills work cialis online nederland cialis generika prix cialis once a da rezeptfrei cialis apotheke what is cialis cialis coupon cialis mit grapefruitsaft
where can i buy generic viagra
سه شنبه 23 مرداد 1397 08:26 ق.ظ

Thanks a lot! Awesome stuff!
online viagra without prescription cheap online viagra uk where can you buy viagra uk where can you buy viagra from buy online viagra uk viagra prices uk viagra online without cheapest viagra online buy sildenafil tablets online is buying viagra online safe
Cialis prices
سه شنبه 23 مرداد 1397 12:03 ق.ظ

Whoa plenty of helpful data.
usa cialis online only here cialis pills no prescription cialis cheap buy cialis buy name brand cialis on line cialis mit grapefruitsaft cialis prices cialis 10mg prix pharmaci enter site 20 mg cialis cost compare prices cialis uk
Tadalafil
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 08:34 ب.ظ

Fantastic stuff. With thanks.
where can u buy viagra buy viagra online germany where can i buy viagra pills viagra online canadian pharmacy buying viagra online forum buying viagra online legal where i can buy viagra cheapest generic viagra uk viagra 100mg cheap generic sildenafil
Cialis prices
یکشنبه 5 فروردین 1397 05:29 ق.ظ

You've made your position quite effectively!!
cialis cuantos mg hay look here cialis cheap canada cialis flussig walgreens price for cialis viagra or cialis deutschland cialis online cialis rezeptfrei sterreich cialis daily generic cialis levitra recommended site cialis kanada
پاسخ رضا ساقی : ممنون دوست عزیز
Cialis pills
جمعه 3 فروردین 1397 12:12 ق.ظ

Many thanks, A lot of content.

cialis 100 mg 30 tablet deutschland cialis online cialis from canada generic low dose cialis india cialis 100mg cost preis cialis 20mg schweiz how does cialis work ou trouver cialis sur le net achat cialis en itali cialis free trial
How we can increase our height?
پنجشنبه 23 شهریور 1396 08:06 ب.ظ
Good article! We will be linking to this great
article on our site. Keep up the good writing.
Winfred
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 03:39 ق.ظ
Link exchange is nothing else except it is only placing the other person's website link on your page at proper place
and other person will also do same in support
of you.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


فهرست وبلاگ
پیوندهای روزانه
آرشیو
نویسندگان
پیوندها
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جستجو
آخرین پستها
اَبر برچسبها
خرید فروشگاه ساز فروشگاه ساز [ اضافه کردن این سایت به علاقه مندیها ] 



در این وب
در كل اینترنت


تنظیم فونت



.

آپلود نامحدود عکس و فایل

آپلود عکس

دریافت کد آپلود سنتر

.

دانلود رایگان آهنگ http://link24.rozblog.com هاست لینوکس